Suriye’de Ahmed Şara’nın yönetimi sırasında hazırlanan ders kitaplarında Türkiye ve Osmanlı Devleti’ne dair anlatımlar yeniden düzenlendi. Esad döneminde kullanılan “Osmanlı işgali” ve “Türklerin zulmü” ifadeleri metinlerden çıkarılırken, Hatay’ı Suriye’nin sınırları içinde gösteren haritaların büyük bir kısmı da tekrar çizildi.
Türkiye gazetesinden Müzeyyen Bıyık’ın haberine göre, 2025-2026 eğitim yılına ait ders kitaplarındaki değişiklikler incelendi. Eğitim içeriklerini analiz eden IMPACT-se kuruluşunun raporu, Osmanlı Devleti ve Türkiye’nin geçmişe nazaran farklı bir perspektife sahip olduğunu ortaya koydu.
HATAY HARİTALARDA TÜRKİYE’YE EKLENDİ
Yeni ders kitaplarındaki değişikliklerin en dikkat çekici yönlerinden biri Hatay’a dair haritalarda gözlemlendi.
Esad döneminde Suriye toprağı olarak tanımlanan Hatay, güncellenen haritaların çoğunda Türkiye sınırları içerisine alındı.
Üçüncü sınıf sosyal bilgiler kitabındaki Suriye haritalarının neredeyse tamamı değiştirilirken, dokuzuncu sınıf tarih kitabında Hatay’ın 1939’da Türkiye’ye katılmasına yönelik eleştirici ifadeler kaldırıldı.
IMPACT-se raporunda bu değişiklikler, Suriye’nin Hatay üzerindeki tarihi toprak iddialarını geride bıraktığını gösteren bir işaret olarak değerlendirildi.
OSMANLI İÇİN KULLANILAN İFADELER YENİLENMİŞTİR
Yeni müfredatta, 1916 yılında Şerif Hüseyin öncülüğünde Osmanlı Devleti’ne karşı başlatılan Arap Ayaklanması’nın anlatımında da değişiklik yapıldı.
Eski kitaplarda “Büyük Arap Devrimi” olarak adlandırılan bu olay, yeni metinlerde “Hüseyin bin Ali’nin İsyan Hareketi” biçiminde ifade edildi.
Ayaklanmanın amacı için kullanılan “Arap topraklarını Osmanlı işgalinden kurtarmak” ifadesinin yerine ise “Arap topraklarını Osmanlı Devleti’nden ayırmak” ifadesi konuldu.
Birinci Dünya Savaşı dönemine ilişkin bölümde yer alan “Halkları Türklerin zulmünden kurtarmak” ifadesi ise “Osmanlıları bölgeden çıkarmak” şeklinde yeniden düzenlendi.
Eski kitaplarda Cemal Paşa için kullanılan “Arapların Kasabı” tabiri de yeni metinden çıkarılmıştır.
ARAP MİLLİYETÇILIĞI YERİNE İSLAM VURGUSU
Ders kitaplarındaki değişiklikler yalnızca Osmanlı tarihiyle sınırlı kalmadı.
IMPACT-se’nin 130 ders kitabını incelediği araştırmada, yeni müfredatta Arap milliyetçiliğinin yerini İslam medeniyeti ve ümmet kavramlarının daha fazla öne çıktığı belirtildi.
Eski kitaplarda öğrencilerin “vatana hizmet etmeye” hazırlanmalarından bahsedilirken, yeni metinlerde “dine ve ümmete hizmet etmek” ifadesine yer verildi.
Öğrencilerin kanuna saygılı bireyler olarak yetiştirilmesi hedefinin yerini ise İslam şeriatına saygı vurgusu aldı.
SURİYE EĞİTİM BAKANLIĞINDAN AÇIKLAMA
Suriye Eğitim Bakanlığı, müfredattaki değişikliklerle ilgili yaptığı açıklamada Esad yönetiminin devrilmesinden bu yana yalnızca Ocak 2025’te sınırlı bir düzenleme yapıldığını bildirdi.
Bakanlık bunun dışında yeni bir değişikliğin söz konusu olmadığını savunurken eğitim programlarının Suriye toplumunun kültürel ve sosyal çeşitliliğini gözettiğini belirtti.
